|
Giriş :
Kesici, normal işletme şartlarında devreyi kapamaya, kesmeye ve bu
devrenin akımını taşımaya, kısa devre ve aşırı akım gibi normal dışı
şartlarda ise devreyi otomatik olarak kesmeye yarayan mekanik bir açma -
kapama cihazıdır.
Kesicinin Çalışma Prensibi :
Devre kesicilerin devreyi açma - kapama işleminden başka en önemli
fonksiyonu; normal dışı şartlarda devreyi korumalarıdır. Koruma
fonksiyonlarını kesicinin yerine getirebilmesi için cihaz içinde bazı
üniteler bulunmaktadır. A.G. Devre kesicilerinin açtırma üniteleri TS
1058 EN 60947-2 standartlarında salıcı olarak tarif edilmektedir.
Salıcılar :
- Aşırı akım salıcıları ( Aşırı akım açtırma ünitesi )
- Düşük gerilim salıcıları ( Düşük gerilim bobini )
- Şönt salıcıları ( Uzaktan açtırma bobini )
Tüm kesiciler aşırı akım salıcıları ile donatılmıştır. Ancak düşük
gerilim ve uzaktan açtırma bobini, standart bir aksesuar olmayıp,
müşteri isteği üzerine kesiciye ilave edilmektedir.
Aşırı Akım Salıcıları :
Aşırı Akım :
Anma akım değerini aşan bütün akım değerleri aşırı akımdır.
Aşırı Akım Oluşumu :
Elektrik devrelerinde aşırı akımlar devreden çekilen gücün artması veya
bir kısa devre sonucunda oluşur. Her iki aşırı akım da elektrik
devreleri için oldukça tehlikelidir. Aşırı akımlar,elektrik devresinde
termik ve dinamik zorlanmalara sebep olurlar.
- Çekilen gücün artması ile meydana gelen aşırı akımlar genellikle çok
yüksek lmamakla beraber anma akımının (2-3) katına kadar
çıkabilmektedir.
- Kısa devre sonucu oluşan akımlar ise, elektrik devresinin özelliğine
göre değişmektedir. Mesela 100 kVA’lık trafoda 3,2 kA, 2500 kVA’lık bir
trafoda ise 60 kA’e kadar çıkabilmektedir. Trafo, jeneratör, motor,
kablo vb. gibi elektrikli cihazların aşırı akım nedeniyle oluşan ısı ile
tahrip olmadan dayanabileceği bir l²xt termik zorlanma değeri vardır.
Formülden de görüldüğü gibi hem akımın değeri hem de akımın geçme süresi
son derece önemlidir. l²xt değerini belli bir değerin altında tutabilmek
için akım yükseldikçe akımın akma süresinin kısalması gerekir. A.G.
devre kesicileri, korunacak cihazın l²xt değerinin altında devreyi
açarak güvenli bir koruma sağlarlar.(şekil-1) |